Kasım’da Yıldız Gözlemi: İki Numaralı Süper Ay, Bolca Meteor ve ‘Çıplak’ Satürn

“`html

Bu ay, üç farklı meteor yağmurunun doruk noktasına ulaşacağını duyuruyoruz.

Bir öküz, bir aslan, bir kunduz ve çılgın bir deli bir barda toplanmış… Bu ay, aylarca beklenen meteor yağmurlarını, en etkileyici süper ayı ve Satürn’ün eşsiz görüntüsünü gözler önüne seren yıldız gözlemi için oldukça zengin bir içerik sunuluyor.

5 Kasım: Tam Kunduz Süper Ay’ı

“Tam Kunduz Süper Ay’ı” ifadesi sık sık duyulmasa da, Kasım ayında bu üçüncü ardışık süper ayın ikincisini karşılayacağız. Bu dönemde Ay, kendi yörüngesi boyunca Dünya’ya daha da yaklaşarak göz alıcı bir manzara sunacak. Ancak bu, tüm süper ayların en etkileyicisi olmayabilir.

Gerçek bir süper ay, ayın tam dolunaya ulaştığı anda Dünya’ya en yakın noktaya denk geldiğinde gerçekleşir. Bu durum Kasım’ı, 2025’in sonuna doğru art arda göreceğimiz süper aylar arasında özel kılan bir özellik taşıyor.

Çiftçi Almanağı, bu süper ayın muazzam ışıltısını 5 Kasım saat 16:19’da görebileceğimizi belirtiyor. Kasım ayının adı, Kızılderili kültürlerinde birçok büyüleyici alternatifle anılmaktadır. Cree halkı “Nehirler Donmaya Başlıyor Ay’ı”, Haida halkı “Ayılar Uyuyor Ay’ı” ve Hopi halkları “Yavru Kartal Ay’ı” gibi isimler vermiştir.

5-12 Kasım: Taurid Meteor Yağmurunun Zirve Dönemi

Her sene gerçekleşen Taurid Meteor Yağmuru iki farklı dalga halinde gözlemleniyor: Kuzey ve Güney Taurid’ler. Kuzey Taurid’ler, 2004 TG10 asteroidi tarafından bırakılan parçacıklardan oluşurken, Güney Taurid’ler 2P/Encke Kuyrukluyıldızı’nın izini takip ediyor. Her iki yağmur, geçmişte parçalanmış büyük bir gök cisminden kaynaklanıyor.

Güney Taurid’lerin zirve yapması 5 Kasım civarında bekleniyor, ancak dolunayın etkisiyle gözlemler zorlaşabilir. Buna karşın Kuzey Taurid’ler, daha dikkat çekici ışık topu gösterileri sunabilir.

Kuzey Taurid yağmurunun zirvesi 9 Kasım gecesi başlayacak ve 12 Kasım’ın ilk saatlerine kadar devam edecek. Gözlemevi noktasının Boğa takımyıldızının hemen yanında yer aldığını belirtmekte fayda var. NASA’ya

Taurid yağmurları, parlak ve yavaş hareket eden ateş topları ile bilinir. Bu gösteride birçok göz alıcı meteor ile karşılaşma olasılığınız yüksek.

Kasım ayında gözlemlenen bir diğer meteor yağmuru ise Leonidler. Bu yağmur da 17-19 Kasım tarihlerinde zirveye ulaşacak. Bu yağmurun kaynağı, Aslan takımyıldızıdır; özellikle Algieba ve Rasalas yıldızlarının tam ortasında yer alır. Aslan, gece yarısından itibaren gökyüzünde görünmeye başlar ve Leonid yağmurunun keyfini en iyi o zaman çıkarabilirsiniz.

Ancak dikkatli olmalısınız; Leonid’ler, çok yüksek hızda hareket eden meteorlar olduğundan keskin gözlere sahip olmanız gerekebilir. Guinness Rekorlar Kitabı’na göre en hızlı meteor yağmuru olarak kaydedilen Leonid’ler, bu yıl dolunaydan iki hafta sonra gözlemleneceği için oldukça uygun hava koşullarında izlenebilir. Ay, ince bir hilal formunda bulunacağından gözlemi zorlaştıran bir durum ortaya çıkmayacaktır.

23 Kasım: Satürn Halkalarının Kaybolması

Satürn’ün göz alıcı halkaları, bu gezegenin en belirgin özelliğidir; su buzundan oluşan bu halkalar, gezegenin düzlemine göre oldukça dik bir konumda yer alıyor. Bu halkalar, genel olarak 6.900 kilometre mesafeden başlayarak 80.000 kilometreye kadar uzanmakta, fakat bazı bölgelerde yalnızca 9 metre genişliğe kadar erişebiliyor.

Ancak bu ay, Güneş Sistemi’nin en ilginç babası çıplak bir halde görüntülenecek. 23 Kasım’da, Dünya Satürn’ün halka düzlemi ile tam bir hizaya geleceği için halkalar görünmeyecek. Eğer teleskopla bakarsanız, Satürn sadece bir gaz gezegeni olarak gözlemlenebilir.

Gözlem için güney yönüne dikkat edin ve gökyüzünde 45° açıyla yukarı bakın. Satürn tam burada yer alacak; Yılan ve Kova takımyıldızları arasında bulunacak.

Herhangi bir gözlem yaparken en iyi deneyimi gün ışığından uzak durarak ve gözlerinizi karanlığa alıştırarak elde edebilirsiniz.

Gelecek ay görüşmek üzere!

Yazar: Tom Hawking/Popular Science. Çeviren: Ozan Zaloğlu.

Kasım Ayında Gökyüzü Gözlemi: İki Süper Ay, Sayısız Meteor ve Satürn’ün Çıplak Hali yazısı ilk olarak Popular Science üzerinde yayımlandı.

“`