İran’daki Ekonomik Gösterilerde 36 Kişi Hayatını Kaybetti
İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), ekonomik sorunlar nedeniyle başlayan gösterilerde hayatını kaybedenlerin sayısının 36’ya yükseldiğini bildirdi.
ABD merkezli HRANA’ya ait internet sitesinde yayımlanan raporda, ülkede 10 gündür süren gösterilere ilişkin bilgi verildi. Buna göre bu süre içinde ülkedeki 31 eyaletten 27’sinde meydana gelen gösterilerde 34 eylemci ve emniyet güçlerine bağlı 2 kişi hayatını kaybetti.
2 BİNDEN FAZLA GÖZALTI VAR
Ülke genelinde toplam 285 noktada meydana gelen gösterilerde onlarca kişi yaralandı ve 2 bin 76 kişi de gözaltına alındı. Yaralanmaların büyük ölçüde saçma ve plastik mermi isabeti sonucu meydana geldiği belirtildi. İran makamlarından gösterilerde ölen ya da yaralananlara ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.
TAHRAN YÖNETİMİNDEN DİKKAT ÇEKEN HAMLE
Protestolar 10. gününde devam ederken Tahran yönetiminin ekonomik kriz kaynaklı tepkileri yatıştırmak amacıyla halka aylık 7 dolar ödeme yapılmasını gündeme aldığı aktarıldı. Hükümet sözcüsü Fatameh Mohajerani, söz konusu desteğin hane halkının alım gücünü korumayı ve enflasyonu düşürmeyi hedeflediğini söyledi. Ancak yaşam maliyetinin yüksekliği nedeniyle bu miktarın etkisinin sınırlı kalacağı yönünde yorumlar yapılıyor. Öte yandan İran Merkez Bankası’nın ithalatçı ve üreticilere sübvansiyonlu verilen döviz kurunda sübvansiyon oranını düşürme kararı aldığı, bunun da ürün fiyatlarına kısa sürede yansıyabileceği ve ekonomik nedenlerle başlayan protestoları büyütebileceği ifade ediliyor.
ABD’YE “BEN HAZIRIM” MESAJI
Gelişmeler yakından takip edilirken, 1979’da sürgüne gönderilen İran Şahı Muhammed Rıza Pehlevi’nin oğlu Rıza Pehlevi’nin açıklamaları da dikkat çekti. ABD’de sürgünde yaşayan Pehlevi, Washington Post’ta yayımlanan makalesinde Tahran yönetiminin meşruiyetini kaybettiğini savundu ve protestolara ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Pehlevi, televizyon programında yaptığı açıklamada da İran halkına “tiran rejiminden kurtulma” çağrısı yaptı. Pehlevi’nin geçmiş yıllarda da benzer çağrılarda bulunduğu hatırlatıldı.
NETANYAHU’NUN SIKI DOSTU
Rıza Pehlevi’nin İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile yakın ilişkileri de gündeme geldi. Pehlevi’nin 2023 yılında İsrail’i ziyaret ederek Netanyahu ile bir araya geldiği, ayrıca Doğu Kudüs’teki Ağlama Duvarı’nda dua ettiği görüntülerin daha önce kamuoyuna yansıdığı belirtildi. Pehlevi’nin kızı İman Pehlevi’nin ise Yahudi kökenli Bradley Sherman ile Paris’te evlendiği ve düğün töreninde Yahudi geleneklerine yer verildiği aktarıldı.
